Atrantil: wat is het en wat zegt het wetenschappelijk onderzoek?

Atrantil is een supplement met drie plantaardige extracten, ontwikkeld door de Amerikaanse gastro-enteroloog Dr. Kenneth Brown. In dit artikel lees je wat Atrantil is, welke ingrediënten de formule bevat en wat wetenschappelijk onderzoek heeft onderzocht.

De formulenaam verwijst naar een combinatie van quebracho, paardenkastanje en pepermuntblad. Dat maakt Atrantil een andere productcategorie dan bijvoorbeeld een probioticum: het etiket van de EU-versie noemt uitsluitend deze drie botanische extracten als actieve ingrediënten. De herkomst van een formule en de achtergrond van de maker zijn nuttige context, maar vormen geen beoordeling van de uitkomst die een individuele gebruiker kan verwachten.

Wat is Atrantil?

Atrantil is een merk en een plantaardige formule in capsules. Volgens de merkgeschiedenis is de formule ontwikkeld door Dr. Kenneth Brown, een in de Verenigde Staten werkzame, gecertificeerde gastro-enteroloog en oprichter van KBS Research.^[1] Zijn medische achtergrond licht toe hoe het merk is ontstaan; zij is geen gezondheidsclaim voor een voedingssupplement.

De actuele Atrantil EU-versie bij Orthovitality bevat per 2 capsules 550 mg quebracho-houtextract (Schinopsis quebracho-colorado), 145 mg paardenkastanjezaadextract (Aesculus hippocastanum) en 40 mg pepermuntbladextract (Mentha piperita).^[2] De capsules zijn vegetarisch. Bij botanische formules is het belangrijk om de verpakking van de gekozen variant te controleren: botanische naam, planteel, extracttype en hoeveelheid bepalen samen wat er precies op het etiket staat.

De beschikbare Atrantil-publicaties beschrijven een eerdere formule. Daarin staan 150 mg quebracho-extract, 470 mg conker tree-/paardenkastanje-extract en 0,2 ml M. balsamea Willd-olie-extract.^[3] Die samenstelling is niet dezelfde als de huidige EU-etiketvermelding. Onderzoeksgegevens over de eerder beschreven formule kunnen daarom niet één op één worden toegepast op de huidige Atrantil EU-versie.

De drie ingrediënten uitgelicht

1. Quebracho colorado: hout met polyfenolen

Quebracho colorado is de naam voor hout uit soorten binnen het geslacht Schinopsis; de EU-versie vermeldt Schinopsis quebracho-colorado. Het hout is van oudsher bekend als grondstof voor tannines. Tannines zijn plantaardige polyfenolen: een brede groep stoffen die in uiteenlopende planten voorkomt. In een voedingsmiddelonderzoek naar quebracho-houtextract onderzochten wetenschappers onder meer de samenstelling van deze gecondenseerde tannines; dat onderzoek betrof geen Atrantil en geen onderzoek bij mensen.^[7]

Ook in de Atrantil-pilotstudie beschreven Brown en collega’s de chemische karakterisering van het gebruikte quebracho-extract. De onderzoekers rapporteerden daarbij een polyfenolgehalte van 80–82% en oplosbare tannines van 72–74% in het studie-extract, vastgesteld met analytische laboratoriummethoden.^[3] Dit vertelt iets over het in die studie gebruikte extract, niet over een gezondheidsuitkomst van Atrantil of over het actuele EU-product.

2. Paardenkastanje-extract: zaadextract met aescinen

Paardenkastanje is de Nederlandse naam voor Aesculus hippocastanum. Atrantil EU gebruikt een extract uit het zaad. In vakliteratuur wordt de verzamelnaam aescinen gebruikt voor een groep triterpeensaponinen die in paardenkastanje voorkomt. Een historisch EMA-assessmentrapport beschrijft traditionele registraties van bereidingen op basis van paardenkastanjezaad. Dat rapport gaat over kruidengeneesmiddelen en is geen gezondheidsclaim voor Atrantil.^[8]

In de gerandomiseerde Atrantil-pilotstudie beschreven de onderzoekers het conker tree-extract als een extract dat voor die studie was gestandaardiseerd op 20% saponinen, bepaald met laboratoriumanalyses.^[3] Het huidige EU-etiket noemt 145 mg paardenkastanjezaadextract per 2 capsules, maar geeft geen aescinepercentage weer.^[2] Daardoor kun je de standaardisatie uit de publicatie niet gebruiken om een gehalte of uitkomst voor de EU-versie af te leiden.

3. Pepermuntblad: Mentha piperita

Het etiket van Atrantil EU vermeldt 40 mg pepermuntbladextract van Mentha piperita per 2 capsules.^[2] Pepermuntblad wordt traditioneel verwerkt in thee en andere kruidenbereidingen. De Europese Geneesmiddelenautoriteit (EMA) heeft voor gedroogd pepermuntblad een monografie voor traditionele kruidengeneesmiddelen. Die monografie gaat nadrukkelijk over geneesmiddelen op basis van langdurig traditioneel gebruik en niet over een toegestane gezondheidsclaim voor een voedingssupplement.^[5]

Brown en collega’s beschreven in hun pilotstudie daarentegen een M. balsamea Willd-olie-extract en controleerden de zuivere pepermuntolie in het studie-extract met fysische kwaliteitsmetingen.^[3] De botanische aanduiding, het gebruikte planteel en het extracttype verschillen dus van de huidige EU-etiketvermelding. Dat onderscheid is relevant wanneer je publicaties naast een productetiket legt.

** Deze informatie is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek naar afzonderlijke ingrediënten en een eerdere formule en geldt niet als gezondheidsclaim voor Atrantil.

Wetenschappelijk onderzoek naar Atrantil als geheel

Over de botanische Atrantil-formule zijn twee kleinschalige publicaties beschikbaar. De studies gebruikten zelfgerapporteerde symptoomscores bij mensen met een eerder gestelde diagnose van IBS-C. Ze onderzochten niet de huidige Atrantil EU-etiketformule. Hieronder staat wat de onderzoekers precies hebben gedaan én welke beperkingen daarbij horen.

Gerandomiseerde pilotstudie uit 2015

Brown, Scott-Hoy en Jennings publiceerden in 2015 een dubbelblinde, gerandomiseerde en placebogecontroleerde pilotstudie bij 16 volwassenen met IBS-C, gedurende twee weken.^[3] De onderzoekers vergeleken de eerder beschreven botanische formule met een placebo en registreerden met een zevenpuntsschaal scores voor obstipatie en een opgeblazen gevoel. In de analyse rapporteerden zij na twee weken verschillen tussen de groepen in deze zelfgerapporteerde scores.

Een zorgvuldige lezing vraagt ook om de beperkingen: de studie vond plaats op één locatie, was klein en van 16 ingeschreven deelnemers waren voor 13 deelnemers resultaten na afloop beschikbaar. In de publicatie staat bovendien dat Dr. Brown en Brandi Scott-Hoy werknemers van KBS Research waren en Linda Jennings een betaalde consultant was.^[3] Deze belangencontext en de beperkte omvang betekenen dat de publicatie geen garantie geeft voor een individuele gebruiker.

Retrospectieve casereeks uit 2016

In 2016 bekeken Brown, Scott-Hoy en Jennings achteraf de dossiers van 24 volwassenen met IBS-C uit één artsenpraktijk die de botanische formule minimaal twee weken hadden gekozen.^[4] De onderzoekers vergeleken VAS-scores van vóór en na die periode voor buikpijn, een opgeblazen gevoel en obstipatie. Zij classificeerden 21 van de 24 deelnemers als responder op basis van die dossiergegevens.

Dit was geen gerandomiseerd onderzoek en er was geen placebogroep. Daardoor kunnen veranderingen in scores niet worden toegeschreven aan één enkele verklaring. De auteurs noemden zelf de kleine groep, één locatie, de ongecontroleerde opzet en selectie van therapietrouwe deelnemers als beperkingen. Zij schreven dat grotere, dubbelblinde en placebogecontroleerde studies nodig zijn.^[4]

Samengevat: de twee publicaties geven onderzoekscontext rond een eerdere botanische formule. Ze vormen geen diagnose, behandeladvies of bewijs voor een effect van Atrantil EU bij mensen.

EFSA-status van botanische ingrediënten

Voor botanische ingrediënten is het onderscheid tussen productinformatie, traditie en een toegestane gezondheidsclaim extra belangrijk. Het EU Register van de Europese Commissie is de openbare bron voor voedings- en gezondheidsclaims.^[6] Voor Atrantil worden in dit artikel geen geautoriseerde EFSA-gezondheidsclaims gebruikt. Daarom blijft de tekst beperkt tot samenstelling, herkomst en de context van de beschikbare studies.

** Claims over botanische ingrediënten zijn niet goedgekeurd door de EU als gezondheidsclaim voor dit product.

Gebruik en dosering

Volgens het etiket van Atrantil EU neem je 2 capsules drie keer per dag, bij voorkeur tijdens de maaltijden.^[2] Volg altijd het etiket van de verpakking die je in huis hebt en overschrijd de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid niet. De doseringen in de aangehaalde publicaties horen bij een eerdere formule en zeggen niets over de geschiktheid of uitkomst voor een individuele gebruiker.

Een voedingssupplement is geen vervanging voor een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl. Gebruik je medicatie, ben je zwanger of geef je borstvoeding, of heb je een medische aandoening? Bespreek het gebruik dan vooraf met een arts of apotheker. Raadpleeg bij aanhoudende, terugkerende of nieuwe klachten een arts.

Voor wie is Atrantil interessant?

Atrantil kan relevant zijn voor volwassenen die een plantaardige formule met quebracho, paardenkastanje en pepermuntblad willen vergelijken met andere supplementen. Het is daarbij verstandig om niet alleen naar de merknaam te kijken, maar ook naar het etiket, de hoeveelheden per dagdosering en de herkomst van de aangehaalde studies.

Wie specifiek zoekt naar informatie over een medische aandoening of aanhoudende klachten, heeft meer aan professioneel medisch advies dan aan een supplementpagina. De keuze voor een product zegt niets over de effectiviteit van deze stoffen voor een individuele gebruiker.

Bekijk Atrantil EU

Wil je de etiketinformatie nog eens rustig nalezen? Bekijk dan de samenstelling en gebruiksaanwijzing van Atrantil EU 90 capsules bij Orthovitality →. De productpagina en de verpakking zijn leidend voor de actuele productspecificaties.

Belangrijke informatie

Dit supplement is geen geneesmiddel en is niet bedoeld voor de diagnose, behandeling, genezing of preventie van enige ziekte.

** Deze informatie is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek naar afzonderlijke ingrediënten en een eerdere formule en geldt niet als gezondheidsclaim voor dit product.

De aangehaalde studies betreffen een kleine humane pilotstudie en een retrospectieve casereeks. Onderzoek naar afzonderlijke botanische stoffen omvat daarnaast veelal laboratoriumonderzoek of diermodellen. Deze bevindingen kunnen niet worden vertaald naar bewezen gezondheidseffecten van dit supplement bij mensen.